
Przez niemal trzy dekady 53-letnia Vibeke Andersen żyła z ciągłym szumem i dominującymi głosami w głowie. Schizofrenia oraz towarzyszące jej halucynacje słuchowe drastycznie wpływały na jakość jej codziennego życia, a standardowa farmakoterapia nie przynosiła oczekiwanej ulgi. Przełom nastąpił w 2020 roku, gdy Duńska pacjentka zdecydowała się na udział w pionierskim projekcie naukowym CHALLENGE. Dziś, dzięki wykorzystaniu wirtualnej rzeczywistości, Vibeke od pięciu lat cieszy się całkowitą ciszą.
Na czym polega terapia AVATAR?
Kluczem do sukcesu metody jest nadanie bezcielesnemu głosowi fizycznej i mierzalnej postaci. Proces terapeutyczny składa się z kilku precyzyjnie zaprojektowanych etapów:
- Personalizacja awatara: Pacjent we współpracy z terapeutą tworzy w środowisku cyfrowym wizualną reprezentację głosu, który słyszy w swojej głowie. Dostosowuje się zarówno wygląd cyfrowej postaci, jak i barwę oraz tonację jej głosu.
- Konfrontacja w goglach VR: Podczas sesji pacjent zakłada gogle VR i wchodzi w bezpośrednią interakcję z przygotowanym awatarem.
- Modulacja głosu przez terapeutę: Specialist prowadzący sesję steruje awatarem i odpowiada pacjentowi w czasie rzeczywistym za pomocą cyfrowo zmodyfikowanego głosu.
- Przejmowanie kontroli: Na początku cyfrowa postać odzwierciedla agresywne lub dominujące zachowanie omamu. Z biegiem czasu terapeuta stopniowo zmienia postawę awatara, ułatwiając pacjentowi stawienie mu oporu, narzucenie własnych granic i odzyskanie kontroli nad własnym umysłem.
Wyniki badań klinicznych i metaanaliz
Historii Vibeke nie należy traktować wyłącznie jako odosobnionego przypadku. Projekt CHALLENGE objął próbę 270 pacjentów ze spektrum schizofrenii, u których dotychczasowe leczenie farmakologiczne nie przynosiło rezultatów.
Po 12 tygodniach regularnych sesji pacjenci korzystający z gogli VR wykazywali znaczny spadek częstotliwości i natężenia halucynacji w porównaniu z grupą kontrolną. Co istotne, pozytywne rezultaty utrzymywały się również po 24 tygodniach od zakończenia terapii. Skuteczność tej metody potwierdza także obszerna metaanaliza 8 niezależnych badań nad terapią AVATAR, obejmująca łącznie 978 pacjentów.
Należy jednak pamiętać, że technologia VR nie stanowi uniwersalnego „leku na schizofrenię”, lecz jest niezwykle obiecującym narzędziem wspomagającym psychoterapię. Badacze wskazują na konieczność dalszych analiz pod kątem utrwalenia długoterminowych efektów klinicznych.
Komentarz specjalisty