Kiedy myślimy o sztucznej inteligencji, kojarzymy ją głównie z ostatnimi latami. Na co dzień korzystamy przecież z rozwiązań takich jak ChatGPT czy Claude. Ponadto zachwycamy się generowaniem obrazów, filmów oraz autonomicznymi agentami AI.

Tymczasem sztuczna inteligencja jako oficjalna dziedzina nauki narodziła się w 1956 roku. Oznacza to, że powstała aż 13 lat przed lądowaniem człowieka na Księżycu.

1956 rok – symboliczny początek AI

Latem 1956 roku na uczelni Dartmouth College w USA odbyły się przełomowe warsztaty naukowe. Wydarzenie to uznaje się za oficjalny początek sztucznej inteligencji.

Już wtedy najwybitniejsi badacze zastanawiali się nad kluczowymi pytaniami:

• Czy maszyny mogą posługiwać się językiem naturalnym?
• W jaki sposób komputery mogą rozwiązywać skomplikowane problemy?
• Czy maszyna jest w stanie samodzielnie się uczyć?

Warto wiedzieć, że AI nie ma jednego twórcy. Poznaj czterech pionierów, których powszechnie uznaje się za „ojców sztucznej inteligencji”:

1. Alan Turing (1912–1954)

Brytyjski matematyk, który w 1950 roku opublikował fundament prac nad AI, czyli artykuł „Computing Machinery and Intelligence”. Zaproponował w nim słynny Test Turinga oraz badał teoretyczne możliwości tworzenia maszyn uczących się.

2. John McCarthy (1927–2011)

To właśnie on stworzył sam termin „Artificial Intelligence” (Sztuczna Inteligencja). Był głównym współorganizatorem warsztatów w Dartmouth oraz autorem legendarnego języka programowania Lisp.

3. Marvin Minsky (1927–2016)

Współzałożyciel słynnego laboratorium AI na uczelni MIT. Badacz intensywnie rozwijał wczesne sieci neuronowe, robotykę oraz teoretyczne mechanizmy ludzkiego myślenia.

4. Joseph Weizenbaum (1923–2008)

W 1966 roku stworzył ELIZĘ jednego z pierwszych chatbotów w historii! Program przekonująco symulował rozmowę z psychoterapeutą. Choć ELIZA działała wyłącznie na podstawie prostych wzorców tekstowych, wielu użytkowników przypisywało jej autentyczną zdolność rozumienia emocji.

Jaką rolę w historii sztucznej inteligencji odegrała Japonia?

W 1982 roku Japonia wyznaczyła nowy kierunek rozwoju technologicznego. Władze tego kraju rozpoczęły ambitny projekt komputerów piątej generacji (Fifth Generation Computer Systems). Jego głównym celem było budowanie inteligentnych systemów zdolnych do zaawansowanego wnioskowania logicznego.

Z biegiem lat świat zachwycił się japońską inżynierią i robotyką. Na rynku pojawiły się kultowe konstrukcje:

• AIBO (1999) – inteligentny robot-pies,
• ASIMO (2000) – humanoidalny robot Hondy,
• Pepper (2014) – robot zdolny do rozpoznawania ludzkich emocji,
• Gatebox (2016) – wirtualna asystentka w formie holograficznej postaci anime.

Dlaczego to podejście jest wyjątkowe? Japonia od dekad rozwija nie tylko same algorytmy, lecz także unikalną koncepcję spójnego współistnienia ludzi, robotów oraz wirtualnych towarzyszy.

Rozwój AI, a japońska filozofia Kaizen

Historia sztucznej inteligencji doskonale wpisuje się w japońską filozofię Kaizen, czyli ideę ciągłego, stopniowego doskonalenia. Dziesięciolecia żmudnych badań, eksperymentów, niepowodzeń i przełomów doprowadziły nas do potężnych narzędzi, z których korzystamy dzisiaj.

Wpływ na japońskie podejście do technologii mają również animizm oraz tradycje Shinto. Sprawiają one, że Japończycy chętniej przypisują maszynom duszę lub intencje. Podczas wielu prelekcji zadaję słuchaczom ważne pytania:

Podsumowanie: Od Dartmouth do 2026 roku

W 1956 roku naukowcy marzyli o maszynach zdolnych do myślenia. W 1969 roku człowiek postawił pierwszy krok na Księżycu. Dzisiaj miliony ludzi na całym świecie codziennie rozmawiają z zaawansowaną sztuczną inteligencją.

Niezwykłe jest to, że cała ta rewolucja rozpoczęła się na długo przed powstaniem współczesnego Internetu.

Chcesz reklamować się na ChatGPT? Napisz!